Jak przygotować się na blackout - dom gotowy na 72 godziny

Jak przygotować się na blackout, żeby dom działał spokojnie przez trzy doby? Wystarczy zadbać o pięć obszarów: światło, informację, energię do telefonu, wodę z jedzeniem oraz sposób na ciepły posiłek. Poniżej każdy z nich z liczbami, które pozwalają zrobić to raz, a dobrze.

Odpowiedź w jednym akapicie

Przygotuj dom na co najmniej 72 godziny samodzielności - tyle zalecają zgodnie polski rządowy poradnik bezpieczeństwa i Unia Europejska. Na te trzy doby potrzebujesz: latarki czołowej, latarki ręcznej i lampy dającej rozproszone światło; radia na baterie lub korbkę z pasmami FM i AM; powerbanku 20 000-30 000 mAh; około 3 litrów wody na osobę dziennie, czyli 36 litrów dla rodziny 2+2; jedzenia, które nie wymaga chłodzenia; oraz kuchenki turystycznej z 2-3 kartuszami, używanej w wentylowanym miejscu.

Światło: trzy źródła do trzech zadań

Każde źródło światła robi coś innego. Czołówkazostawia wolne ręce, latarka ręczna sięga dalej, a lampa oświetla cały pokój, przy którym da się normalnie zjeść kolację. Praktyczne minimum to jedna lampa na pomieszczenie, w którym rodzina spędzi wieczór, plus jedno źródło w przedpokoju i w łazience.

Ile tego potrzeba

• Lampa akumulatorowa: od 4 do 60 godzin pracy, zależnie od modelu i jasności - niższe ustawienie wydłuża czas kilkukrotnie.
• Latarka ładowana przez USB-C jest tańsza w eksploatacji, ale na dłuższą awarię warto mieć też jedną na wymienne baterie i zapas baterii.
• Rezerwa bez elektroniki: świeca awaryjna 280 g daje do 48 godzin światła przy paleniu knotów pojedynczo, a świetlik chemiczny - do 7 godzin bez płomienia.

Świece traktuj jako uzupełnienie, nie podstawę: otwarty ogień w domu bez prądu, przy zmęczeniu i większej liczbie osób, to realne ryzyko pożaru. Do zapalenia świecy przydadzą się zapałki sztormowe w hermetycznym pudełku. Pełny wybór: Latarki i czołówki, Oświetlenie awaryjne domu, Baterie i akumulatorki.

Informacja: radio działa, gdy telefon przestaje

Stacje bazowe sieci komórkowej mają własne zasilanie awaryjne liczone w godzinach, więc przy dłuższym blackoucie telefon może stracić zasięg, a do tego szybko się rozładowuje. Radio na baterie lub korbkę działa niezależnie i odbiera komunikaty służb.

• Minuta kręcenia korbką daje zwykle 5-15 minut odbioru.
• Wybieraj radio z pasmami FM i AM - przy poważniejszych zdarzeniach komunikaty nadaje się także na falach średnich, które sięgają dalej.
• Do kontaktu z bliskimi na krótkim dystansie sprawdzają się radiotelefony PMR: pasmo jest bezpłatne, nie wymaga karty SIM ani abonamentu.

Radia i radiotelefony: Radia awaryjne i łączność.

Telefon, router i małe urządzenia

Najprostszy pierwszy krok do energetycznej gotowości to powerbank. Model o pojemności 20 000 mAh naładuje smartfon kilkukrotnie. Do plecaka i domu praktyczny zakres to 20 000-30 000 mAh z USB-C Power Delivery - modele w tym zakresie są w kategorii Powerbanki awaryjne. Powerbank solarny naładuje telefon także bez prądu, ale wolno i zależnie od słońca - traktuj panel jako uzupełnienie.

Gdy potrzebujesz więcej niż telefonu

• Router i modem mają niski pobór, więc nawet mniejszy UPS utrzyma internet przez kilkadziesiąt minut do kilku godzin.
• Stacja zasilania 300-600 Wh wystarczy na router, telefony i oświetlenie; do zasilenia lodówki planuj 1000 Wh i więcej.
• Stacja zasilania nie emituje spalin ani hałasu, więc działa w mieszkaniu. Agregat daje więcej mocy, ale musi pracować na zewnątrz, z dala od okien i drzwi.

Kategorie: Powerbanki awaryjne, Zasilacze awaryjne UPS, Zasilanie awaryjne.

Woda i jedzenie na trzy doby

Przyjmuje się około 3 litrów wody na osobę dziennie, na picie i podstawową higienę. Dla rodziny 2+2 zapas na 72 godziny to około 36 litrów, czyli w praktyce dwa, trzy kanistry 10-20 litrów. Szczegóły przechowywania i rotacji opisuje osobny poradnik o zapasie wody dla rodziny.

Jedzenie na blackout to produkty, które nie wymagają chłodzenia i mają długi termin: konserwy, liofilizaty, batony wysokoenergetyczne. Zalecane minimum to 72 godziny dla całej rodziny; bardziej zapobiegawczy budują zapas na 7-14 dni, rotując produkty.

Ciepły posiłek bez kuchenki elektrycznej

Najprościej ugotować na kuchence turystycznej na gaz albo paliwo stałe. Jeden kartusz wystarcza na kilka-kilkanaście posiłków, więc na 72 godziny dla rodziny warto mieć 2-3 kartusze. Kuchenkę używaj wyłącznie w wentylowanym pomieszczeniu - spalanie zużywa tlen i wydziela spaliny. Termos próżniowy pozwala zagotować wodę raz i korzystać z niej przez kilkanaście godzin, oszczędzając paliwo.

Kategorie: Kuchenki turystyczne i paliwa, Termosy i naczynia polowe.

Minimum na 72 godziny

Czego ten poradnik NIE obejmuje

Ten poradnik nie opisuje podłączania agregatu ani stacji zasilania do domowej instalacji elektrycznej - to zadanie dla elektryka, nie dla poradnika. Nie zastąpi też rozmowy z domownikami o tym, kto po kogo jedzie i gdzie się spotykacie, jeśli telefony nie działają. To kwadrans, który warto poświęcić raz. Ogrzewanie domu zimą opisuje osobny poradnik: brak prądu zimą - praktyczny plan.

Światło, radio i naładowany powerbank na pierwszą dobę bez prądu da się skompletować w jednych zakupach.

Najczęstsze pytania

Na ile godzin przygotować dom na blackout?

Na co najmniej 72 godziny. Tyle zalecają polski rządowy poradnik bezpieczeństwa i zalecenia Unii Europejskiej. Bardziej zapobiegawczy budują zapas wody i jedzenia na 7-14 dni.

Po co radio na korbkę, skoro mam telefon?

Podczas blackoutu telefon szybko się rozładowuje, a sieć komórkowa może przestać działać, bo stacje bazowe mają zasilanie awaryjne liczone w godzinach. Radio na korbkę działa niezależnie i odbiera oficjalne komunikaty.

Jaka pojemność stacji zasilania wystarczy na blackout?

Na router, telefony i światło wystarczy 300-600 Wh. Do zasilenia lodówki planuj 1000 Wh i więcej oraz odpowiednią moc wyjściową w watach.

Czy stacji zasilania można używać w mieszkaniu?

Tak. Stacja zasilania nie emituje spalin ani hałasu, więc działa bezpiecznie w pomieszczeniach - w odróżnieniu od agregatu spalinowego, który musi pracować na zewnątrz.

Jakie światło awaryjne przygotować na blackout?

Połącz latarkę czołową do pracy z wolnymi rękami, mocniejszą latarkę ręczną i lampę dającą rozproszone światło w pokoju, plus zapas baterii albo ładowanie USB. Świece i świetliki traktuj jako rezerwę.